De uitvaart van mijn Oma

Mijn oma was een bijzondere vrouw. Oma was heel jong van geest. Tijdens ons familieweekend vijf weken voor haar dood, stond ze nog vooraan bij de pubquiz. Je weet dat het een keer komt, maar denkt altijd dat het nog jaren duurt. Toen ze op 89e jarige leeftijd overleed was ineens het moment daar.

Lijkwade

Mijn oma had nagedacht over haar uitvaart. Zo wilde ze graag in een lijkwade, iets wat ik overigens een heel eng idee vond. In plaats van in kist wilde ze graag in een mand liggen. Natuurlijk wilden wij graag een uitvaart die past bij oma, zodat iedereen afscheid kon nemen zoals oma was.

Wilde bloemen

Oma is ‘s morgens in het bijzijn van mijn vader en pleegtante zachtjes ingeslapen. Ik weet het nog goed toen mijn vader me belde en vertelde dat oma er niet meer was. Ik ben direct naar haar huis gereden, waar ze lag met een mooie bos wilde bloemen uit onze tuin. In Utrecht aangekomen trof ik de rest van de familie, mijn tantes en ooms en mijn neven en nichten. Ook mijn broer en zus en Oma’s vriend.

Hoe nu verder?

Hoe nu verder? Ik weet niet meer precies hoe het is gegaan, maar we hebben op de één of andere manier besloten dat we zelf de crematie gingen regelen. Daar zaten we dan met 22 volwassenen bij elkaar in de kleine woonkamer van Oma. Net een Italiaanse familie. We maakten samen grapjes, er werd geknuffeld en we haalden herinneringen op waarop we dan samen in tranen uitbarsten. Ineens zie je je familie op een andere manier. Wat ons dichter bij elkaar heeft gebracht.
Het eerste dat geregeld moest worden was een tijd in het crematorium, de locatie van de afscheidsbijeenkomst en de rouwkaart. De foto daarvoor was snel beslist, maar de tekst had meer voeten in aarde. We komen uit een familie met nogal sterke karakters en meningen en iedereen bemoeide zich er graag mee. Ik ga samen met mijn tante rustig bij oma zitten en enveloppen schrijven, de kaarten moeten namelijk vandaag nog met de post mee. Narda van Ik & Amenti | zelf uitvaart regelen zorgt voor het drukken en posten van de kaarten.

Oma ligt er heel mooi bij. Mijn tantes en moeder hebben oma aangekleed in een echt kleurig jasje en mijn nicht heeft haar haar sieraden omgedaan. Ze lacht zelfs een beetje, het is net of ze zo weer wakker kan worden. En fijn dat je bij haar kan kijken en nog wat tegen haar kan zeggen.
Oma wilde graag in een mand, dus mijn broer is op zoek gegaan naar uitvaartmanden. Gewoon googelen. Binnen no-time hadden we een mooie mand gevonden. Na een belletje was alles geregeld; de volgende dag werd de mand bezorgd.
We hebben bedacht om haar naam op zakdoeken te laten borduren en die aan de gasten te geven. Maar waar haal je binnen één dag 200 zakdoeken vandaan? Niet via internet, dus met vijf kleinkinderen even op de fiets door stad. Binnen een uur!! Ik denk dat geen Hema of Zeeman die dag nog zakdoeken verkocht. En natuurlijk hebben we muziek uitgezocht en besproken wie wat wil zeggen.

Afscheidsbijeenkomst

De afscheidsbijeenkomst van Oma is in de serre van het restaurant beneden haar woning. Die grenst aan een mooie binnentuin. Het lijkt ons allemaal mooi om na afloop van de bijeenkomst samen in de tuin op Oma te toosten. En er moeten veel bloemen komen, wilde bloemen want daar houdt ze zo van. Als het goed is brengt iedereen één bloem mee waarmee we ter plekke mooie wilde boeketten kunnen vormen. Het restaurant zorgt voor lekkere hapjes en regelt dat er genoeg stoelen zijn. We besluiten samen hoe we Oma binnen willen brengen en waar ze komt te staan. De stoelen komen in een kring om haar heen. Mijn oom zaagt speciaal nog drie houtblokken waar de mand op komt te staan.
We hebben besloten dat oma best bij papa achterin zijn eigen auto kan. We hebben het nog even getest met de lege mand en het past precies. Ook wel mooi want papa heeft een helblauwe auto, dat past bij oma. Vlaggen op de auto (geleend van Ik & Amenti) en klaar is kees. Ook heel mooi: er is besloten dat drie kinderen haar samen in één auto naar haar laatste afscheid in het crematorium rijden.

Een week later is het dan zover, de dag. Iedereen is een beetje zenuwachtig. Oma ligt inmiddels in de wade, dat hebben haar drie dochters een dag eerder zelf gedaan. Het is eigenlijk heel mooi, veel zachter dan een kist. Je kan haar nog voelen en aanraken maar je ziet niets meer.
Mijn moeder, zus en ik vlechten de mand helemaal vol met bloemen, het is prachtig.
Mijn tante heeft gezorgd voor lekkere broodjes en als iedereen zit nemen we de planning nog 1 keer door. Mijn andere tante heeft vorige week al een draaiboek gemaakt voor deze dag en de dagen ervoor. Heel fijn want zo weet iedereen wat de bedoeling is.

Ik & Amenti

Narda, van Ik & Amenti, helpt ons met de praktische zaken. Zo is er een soort trolley waar de mand op kan liggen zodat we Oma niet het hele eind hoeven te dragen. En ze vangt de gasten op als wij nog bij oma zijn.

Eén bloem

Samen leggen we Oma in haar mand. Oma woonde in een woongroep en aan het eind van een lange galerij. Alle woongroep-leden staan in hun deurpost en als we langslopen leggen ze één bloem op oma. Een prachtig en heel bijzonder gebaar. Beneden gekomen moeten we door de fietsenstalling naar de tuin, daar moeten we wachten op het seintje van Narda dat we kunnen komen. Best gek sta je daar met je dode oma in het fietsenhok. Als het zover is wandelen wij, de kleinkinderen met oma in ons midden, haar vriend en haar kinderen erachter, door de tuin naar de overvolle zaal. Later hoor ik van veel mensen dat het zo prachtig was. De zon scheen volop en niemand wist waar we vandaan zouden komen. Dan opeens komen we door de tuin aan met oma in een zee van bloemen te midden van haar geliefden. We plaatsen oma op de houtblokken en schuiven de boeketten van alle meegebrachte bloemen bij haar. De bijeenkomst kan beginnen.
Alle kinderen en kleinkinderen, haar vriend en een paar woongroep-leden vertellen hun herinneringen. Mijn nicht speelt een prachtig stuk op de piano. Er zijn veel emoties en dat mag. Als alle sprekers klaar zijn nodigen we de gasten uit in de tuin. Veel mensen lopen langs haar en aaien haar nog een keer. Als iedereen naar buiten is, verplaatsen wij oma en wordt de zaal omgetoverd tot receptie. Iedereen staat buiten met een wijntje en biertje en praat over oma. Hoe mooi is dat, precies zo als oma het had gewild. Ze is vast trots op ons.

Erehaag

Dan is het tijd om echt afscheid te nemen. We tillen de mand met oma op. Spontaan ontstaat er een soort erehaag en iedereen wuift oma na met de witte zakdoek. Ik zal dàt moment nooit vergeten toen ik achterom keek. We rijden alleen met haar gezin en haar vriend naar het crematorium. Nog een laatste groet en dan gaan we samen naar de ruimte van de oven. Ik blijf een beetje aan de zijkant samen met mijn zus en man. We hebben Oma vanaf sterven tot aan deze plek geen moment alleen gelaten en begeleiden haar nu de oven in.
Het doet ons erg goed om alles zelf gedaan te hebben met een beetje hulp vanIk & Amenti.

Oma is nu echt niet meer.

Brecht de Bruijn, Koekangen